LIC Bima Sakhi Yojana – भारत हा विविधतेने नटलेला देश आहे, जेथे महिलांची शक्ती आणि क्षमता कायमच समाजाला नवी दिशा देत आली आहे. मात्र आर्थिक स्वातंत्र्याच्या बाबतीत अनेक महिला अजूनही मागे आहेत, विशेषतः ग्रामीण भागातील आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबातील महिला. या पार्श्वभूमीवर भारत सरकार आणि भारतीय जीवन विमा महामंडळ (LIC) यांनी संयुक्तपणे ‘बीमा सखी योजना’ या नाविन्यपूर्ण उपक्रमाला नवीन वर्ष २०२६ मध्ये एक ताजे रूप दिले आहे. हा उपक्रम महिलांना केवळ आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनवत नाही, तर त्यांना स्वाभिमानाने जगण्याचे बळ देतो.
बीमा सखी योजना म्हणजे काय?
बीमा सखी योजना ही प्रामुख्याने महिलांना विमा क्षेत्राशी जोडण्यासाठी आणि त्यांना आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र बनवण्यासाठी राबवण्यात आलेली एक महत्त्वाकांक्षी योजना आहे. या योजनेंतर्गत महिलांना एलआयसी एजंट म्हणून प्रशिक्षण दिले जाते आणि त्यांना विमा पॉलिसी विकण्यासाठी पूर्णपणे तयार केले जाते. विशेष म्हणजे या योजनेत केवळ महिलाच अर्ज करू शकतात, ज्यामुळे हा उपक्रम पूर्णपणे महिला-केंद्रित आणि महिला-हितकारक बनला आहे. ही योजना त्या माता आणि भगिनींसाठी एक अनमोल संधी आहे, ज्यांना घरची जबाबदारी सांभाळत स्वतःचे करिअर घडवायचे आहे.
प्रशिक्षणासोबत मिळणारा मासिक भत्ता
या योजनेची सर्वात मोठी आणि आकर्षक विशेषता म्हणजे प्रशिक्षण घेत असतानाच महिलांना सरकारकडून दरमहा भत्ता (Stipend) दिला जातो. म्हणजेच काम शिकायला सुरुवात केल्यापासूनच उत्पन्न मिळायला सुरुवात होते, ज्यामुळे महिलांना आर्थिक ताण न घेता प्रशिक्षणावर लक्ष केंद्रित करता येते. पहिल्या वर्षी ₹७,०००/- प्रतिमाह, दुसऱ्या वर्षी ₹६,०००/- प्रतिमाह आणि तिसऱ्या वर्षी ₹५,०००/- प्रतिमाह असा हा भत्ता टप्प्याटप्प्याने दिला जातो. प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यावर एजंट म्हणून काम करताना विम्याच्या विक्रीतून मिळणाऱ्या कमिशनमुळे उत्पन्न आणखी वाढत जाते, ज्यामुळे महिलांना दीर्घकालीन आर्थिक सुरक्षा प्राप्त होते.
योजनेचे प्रमुख फायदे
या योजनेतून महिलांना अनेक प्रकारचे फायदे मिळतात जे त्यांच्या आयुष्यात मोलाचे बदल घडवून आणतात. सुरुवातीला कोणतेही आर्थिक गुंतवणूक करण्याची आवश्यकता नसल्यामुळे आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील महिलाही सहजपणे या योजनेत सहभागी होऊ शकतात. LIC सारख्या विश्वासार्ह आणि प्रतिष्ठित संस्थेशी जोडले गेल्यामुळे सामाजिक मान्यता आणि व्यावसायिक ओळख निर्माण होते. याशिवाय, घरून काम करण्याची लवचिकता असल्यामुळे कुटुंबाची जबाबदारी सांभाळतानाही करिअर उत्तमरीत्या सुरू ठेवता येते, जे या योजनेला इतर योजनांपेक्षा वेगळे आणि विशेष बनवते.
पात्रता अटी काय आहेत?
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी महिलांनी काही महत्त्वाच्या पात्रता अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे. अर्जदार महिला किमान इयत्ता दहावी उत्तीर्ण असणे बंधनकारक आहे, त्यामुळे फारशी उच्च शैक्षणिक पात्रता नसलेल्या महिलाही सहजपणे अर्ज करू शकतात. वयोमर्यादेच्या बाबतीत, अर्जदाराचे वय किमान १८ वर्षे आणि कमाल ७० वर्षे असणे आवश्यक आहे, जे या योजनेला व्यापक आणि सर्वसमावेशक बनवते. तसेच अर्जदार महिलेकडे वैध आधार कार्ड, बँक खाते आणि नोंदणीकृत मोबाइल क्रमांक असणे अनिवार्य आहे, जेणेकरून लाभाचे हस्तांतरण सुरळीतपणे होऊ शकेल.
अर्ज प्रक्रिया कशी करावी?
या योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आणि अत्यंत सोपी ठेवण्यात आली आहे. सर्वप्रथम licindia.in या अधिकृत संकेतस्थळावर जावे आणि मुखपृष्ठावरील ‘बीमा सखी’ किंवा ‘महिला करिअर एजंट’ या लिंकवर क्लिक करावे. त्यानंतर नाव, जन्मतारीख, मोबाइल क्रमांक, ईमेल आयडी आणि पत्ता यासारखी वैयक्तिक माहिती काळजीपूर्वक भरावी. शैक्षणिक पात्रतेची माहिती अपडेट करून ‘Submit’ बटणावर क्लिक केल्यानंतर अर्ज पूर्ण होतो आणि निवड झाल्यास ईमेल व एसएमएसद्वारे पुढील प्रशिक्षणाची माहिती कळवली जाते.
प्रशिक्षणाचे स्वरूप कसे असते?
बीमा सखी योजनेत निवड झाल्यानंतर महिलांना एलआयसीच्या माध्यमातून सर्वसमावेशक प्रशिक्षण दिले जाते. या प्रशिक्षणात विमा उत्पादनांची संपूर्ण माहिती, ग्राहक सेवा कौशल्ये, संभाषण कला आणि डिजिटल साधनांचा वापर यांचा समावेश असतो. प्रशिक्षणादरम्यान अनुभवी मार्गदर्शक महिलांना व्यावहारिक ज्ञान देतात आणि त्यांना स्वयंपूर्ण एजंट म्हणून तयार करतात. प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यावर महिलांना IRDAI (Insurance Regulatory and Development Authority of India) च्या मार्गदर्शनानुसार आवश्यक परीक्षा उत्तीर्ण करावी लागते, ज्यानंतर त्यांना अधिकृत LIC एजंट म्हणून मान्यता दिली जाते.
ग्रामीण महिलांसाठी विशेष संधी
या योजनेचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ती ग्रामीण भागातील महिलांसाठीही तितकीच उपयुक्त आहे. खेड्यापाड्यात राहणाऱ्या, कमी शिक्षण असलेल्या आणि बाहेर नोकरी करण्यास असमर्थ असलेल्या महिलांसाठी हे एक सुवर्णसंधी आहे. गावातच राहून स्थानिक लोकांना विम्याचे महत्त्व पटवून देणे आणि त्यांच्या कुटुंबाच्या भविष्याची सुरक्षा करण्यात मदत करणे हे काम या महिला अतिशय प्रभावीपणे करू शकतात. असे केल्यामुळे त्यांना केवळ आर्थिक फायदाच नाही, तर समाजात एक सन्मानाचे स्थानही मिळते जे त्यांना आत्मविश्वास देते.
आत्मनिर्भर भारताच्या दिशेने एक ठोस पाऊल
बीमा सखी योजना ही केवळ एक रोजगार योजना नाही, तर ती भारतातील महिला सशक्तीकरणाच्या दिशेने टाकलेले एक ऐतिहासिक पाऊल आहे. महिला जेव्हा आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र होतात, तेव्हा संपूर्ण कुटुंब आणि समाज समृद्ध होतो, हे सत्य या योजनेच्या मुळाशी आहे. विनाखर्च, विनागुंतवणूक, घरातून आणि स्वतःच्या वेळेनुसार करता येणारे हे काम महिलांसाठी एक आदर्श व्यावसायिक संधी बनते. ज्या माता, भगिनी आणि मुलींना स्वतःचे स्वप्न साकार करायचे आहे, त्यांनी ही संधी अजिबात सोडू नये आणि आजच licindia.in या संकेतस्थळावर भेट देऊन अर्ज करावा.
